Lees het in uw eigen krant. LEES DE WAARHEID DeWaarheid.nu
VOLKSEDITIE VOOR NEDERLAND
VCP.nu

HOME

DutchEnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish


Yanis Varoufakis: een toespraak van hoop voor Griekenland?


De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis (EBS)

6 juni 2015 - Griekenland kreeg gisteren opnieuw uitstel van betaling van de EU, tot eind juni. "Een kort uitstel om tijd te winnen" volgens minister van Financiën Yanis Varoufakis. Tegen dan hoopt het land zicht te hebben op een nieuw globaal akkoord. Intussen wijst Varoufakis erop dat zijn regering wel degelijk een ernstig hervormingsplan klaar heeft en doet hij een opmerkelijke oproep aan Duits bondskanselier Angela Merkel.

Op 6 september 1946 reisde de Amerikaanse minister van Buitenlandse zaken James F. Byrne naar Stuttgart om zijn historische 'toespraak van hoop' te geven. Zijn redevoering bevestigde de gewijzigde houding van de VS tegenover Duitsland na de oorlog. Hij gaf de gevallen natie uitzicht op herstel, groei en een terugkeer naar normaliteit. Zeventig jaar later is het mijn land Griekenland, dat een dergelijke kans nodig heeft.

Tot voor de 'toespraak van hoop' waren de geallieerden eensgezind over de hervorming van Duitsland "tot een land dat hoofdzakelijk agrarisch en landelijk van karakter zou zijn." Dat was de expliciete bedoeling van het Plan Morgenthau, dat door de Amerikaanse minister van Financiën Henry Morgenthau Jr. was opgesteld en twee jaar eerder in september 1944 was ondertekend door de VS en Groot-Brittannië.

Toen de VS, de Sovjet-Unie en Groot-Brittannië het Akkoord van Potsdam tekenden in augustus 1945, waren ze akkoord over de "inkrimping of vernietiging van alle burgerlijk zware industrie met oorlogspotentieel" en over "de herstructurering van de Duitse economie naar landbouw en lichte industrie". Tegen 1946 hadden de geallieerden de Duitse staalproductie verminderd tot 75 procent van het vooroorlogse productieniveau. De productie van auto's was in elkaar gezakt tot tien procent. Tegen het einde van de jaren veertig waren 706 industriebedrijven vernietigd.

Wedergeboorte

De toespraak van Byrnes betekende een ommekeer voor het Duitse volk, weg van de bestraffende de-industrialisering. Duitsland heeft zijn naoorlogse herstel en welvaart te danken aan zijn bevolking en hun harde arbeid, hun innovatie en toewijding aan een verenigd democratisch Europa. De Duitsers hadden hun geweldige naoorlogse wedergeboorte echter nooit kunnen verwezenlijken zonder de steun die van deze 'toespraak van hoop' uitging.

Voor en na de toespraak van Byrnes toonden de bondgenoten van de VS zich weinig enthousiast om de verslagen Duitsers terug hoop te geven. Eenmaal de regering van president Harry Truman had beslist om Duitsland te rehabiliteren was er echter geen weg meer terug. De wedergeboorte was onomkeerbaar, dankzij het Marshallplan, de afschrijving van de schulden in 1953 onder impuls van de VS en de toestroom van migranten uit Italië, Joegoslavië en Griekenland.

Europa zou niet in vrede en democratie zijn verenigd zonder deze fundamentele ommezwaai. Iemand moest zijn moralistische bezwaren opzijzetten en zonder vooringenomenheid kijken naar dit land dat vastzat in een samenspel van omstandigheden die nog meer onenigheid en verdeeldheid over het continent zouden verspreiden. De VS waren uit de oorlog gekomen als enig kredietverlenend land en hebben precies dat laatste gedaan.

'Kwistige zonde'

Vandaag is het mijn land dat geblokkeerd zit in gelijkaardige omstandigheden en dringend hoop nodig heeft. Moralistische argumenten om Griekenland niet te helpen zijn er in overvloed. Die ontnemen het Griekse volk de kans om zijn eigen wedergeboorte te verwezenlijken.

Men vraagt nog meer strenge besparingen van een economie op zijn knieën, door middel van een overweldigende dosis austeriteit, ingrijpender dan eender welk ander land in vredestijd ooit moest ondergaan. Geen aanbod van schuldverlichting. Geen plan om de investeringen te stimuleren. En zeker, tot nader order, geen 'toespraak van hoop' voor dit gevallen volk.

Het is typerend voor oude samenlevingen als Duitsland en Griekenland dat hedendaagse disputen oude angsten laten herleven en nieuwe conflicten veroorzaken. We moeten dus zeer voorzichtig zijn. Tieners zouden nooit mogen te horen krijgen dat zij, omwille van een of andere 'kwistige zonde' uit het verleden, verdienen om les te krijgen in scholen zonder geld, onderdrukt worden door massale werkloosheid, noch in het Duitsland van 1940, noch in het Griekenland van vandaag.

Terwijl ik deze zinnen schrijf presenteert de Griekse regering aan de EU een geheel van voorstellen voor diepgaande hervormingen, schuldbeheer en een investeringsplan om de economie terug te starten. Griekenland wil wel degelijk een pact aangaan met Europa dat de misvormingen elimineert die hebben geleid tot het vallen van de eerste dominosteen in 2010.

Nieuwe benadering

Als Griekenland er wil in slagen deze hervormingen succesvol uit te voeren, dan hebben haar burgers nog een ingrediënt nodig: hoop. Een 'toespraak van hoop' voor Griekenland zou een enorm verschil maken – niet alleen voor ons, maar ook voor onze schuldeisers, omdat onze wederopstanding het risico op bankroet zou uitschakelen.

Wat zou een dergelijke verklaring moeten inhouden? De toespraak van Byrnes was niet erg gedetailleerd maar vol symbolische retoriek. Een 'toespraak van hoop' voor Griekenland hoeft niet technisch te zijn. Ze zou alleen een fundamentele ommezwaai moeten aankondigen, een breuk met de voorbije vijf jaar, waarbij nieuwe leningen werden toegevoegd aan een al lang onhoudbare schuldenberg, die afhankelijk wordt gemaakt van nieuwe dosissen bestraffende austeriteit.

Wie zou die toespraak moeten geven? Volgens mij zou het Duits bondskanselier Angela Merkel moeten zijn die een redevoering houdt voor toehoorders in Athene of Thessaloniki of eender welke andere stad naar keuze. Ze zou die gelegenheid kunnen aangrijpen om de aanzet te geven voor een nieuwe benadering van de Europese integratie. Een integratie zijn die start in het land dat het zwaarst heeft geleden, als slachtoffer van zowel het foute monetaire ontwerp van de eurozone als van de eigen maatschappelijke tekortkomingen.

Hoop was een kracht voor veel goeds in het naoorlogse Europa. Hoop kan ook nu een kracht voor positieve verandering zijn. Een toespraak door de leider van Duitsland in een Griekse stad zou een grote stap zijn om die hoop te verwezenlijken.


Het artikel A Speech of Hope for Greece verscheen op 4 juni 2015 op Project Syndicate en werd vertaald door Lode Vanoost. Overname van deze vertaling voor niet-commerciële doeleinden mag mits vermelding van de oorspronkelijke tekst en deze vertaling.


Share |