Lees het in uw eigen krant. LEES DE WAARHEID DeWaarheid.nu
VOLKSEDITIE VOOR NEDERLAND
VCP.nu

HOME

DutchEnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish


Zie ook:

300.000 Spanjaarden in Madrid voor de 'mars der verandering'

Verkiezingen in Spanje: establishment kraakt, activisten juichen


Ada Colau (Foto flickr.com, Marc Lozano)

Door Bert De Belder

26 mei 2015 - Een aardverschuiving, zo worden de resultaten van de lokale verkiezingen in Spanje genoemd. De al-jaren-aan-de-macht-partijen Partido Popular (conservatieven) en PSOE (sociaaldemocraten) krijgen zware klappen, en de linkse eenheidslijsten behalen heel mooie scores.

"De hoop heeft gewonnen"

De hoop heeft inderdaad gewonnen, met zeker in de grote steden Madrid en Barcelona een knaller van jewelste. De lijst Barcelona en Comú (te vertalen als: 'Samen voor Barcelona') behaalt vanuit het niets de eerste plaats, met meer dan 25 procent, en stoot de conservatieve Catalaanse nationalisten van hun troon. Op de lijst 'Samen voor Barcelona' bundelden Podemos, Izquierda Unida, groenen en een rist sociale- en vakbondsactivisten hun krachten.

Het bruisende Barcelona krijgt nu een jonge activiste als burgemeester. Ada Colau (41 jaar) was een van de oprichters en de meest gekende woordvoerder van de vereniging tegen de huisuitzettingen, het Platform van Slachtoffers door de Hypotheek (PAH). Het PAH staat altijd klaar om gezinnen te beschermen tegen gedwongen huisuitzettingen opgelegd door harteloze banken en rechtbanken. Ada Colau schreef daarover een boek met als titel ¡Sí se puede! Crónica de una pequeña gran victoria ('Ja, wij kunnen het! Kroniek van een kleine grote overwinning'). "De hoop heeft gewonnen", zei Ada Colau na haar klinkende verkiezingsoverwinning. "Eindelijk is de campagne van angst en berusting overwonnen. Ze heeft plaats gemaakt voor een verlangen naar verandering. Dit is de overwinning van David tegen Goliath."

Ada Colau liet onmiddellijk weten dat ze als nieuwe burgemeester genoegen neemt met een loon van 2.200 euro, in plaats van de 12.000 euro waar normaal gezien burgemeesters van grote steden groot mee worden. Ada Colau's programma voor Barcelona mag er zijn: boetes voor banken die leegstaande woningen bezitten, 2500 nieuwe banen bij de stad, een maandelijkse premie van 600 euro voor gezinnen in armoede, gratis maaltijden voor schoolkinderen en het weer intrekken van bouwvergunningen voor luxehotels, zoals dat van de Deutsche Bank.


Rechter Manuela Carmena

In de hoofdstad Madrid heet de alternatieve lijst Ahora Madrid ('Madrid Nu'), met ook hier een samengaan van Podemos, de Communistische Partij van Spanje, een deel van de lokale Izquierda Unida en allerhande activisten. Ahora Madrid werd nipt tweede, maar kan mogelijk toch besturen met de steun van de PSOE. Burgemeester wordt dan Manuela Carmena, een 71-jarige advocate en ex-rechter, die haar sporen heeft verdiend met de verdediging van politieke gevangenen onder dictator Franco. In 1977 overleefde ze een moordaanslag vanuit extreemrechtse hoek.

De derde grootste stad van het land, Valencia, krijgt mogelijk ook een linkse en vrouwelijke burgemeester zodat er echt wel gesproken kan worden van een paleisrevolutie.

Indignados en andere strijdbewegingen als basis

Een constante in de goede resultaten van de consequent linkse lijsten: ze hebben de steun van de werknemers die lokaal op heel wat plaatsen actie voeren tegen ontslagen en voor betere lonen en werkomstandigheden. En komen trouwens niet echt 'uit het niets' maar zijn het vervolg en de uitloper van straatprotesten, pleinbezettingen, groene golven en witte woedes die de voorbije vier jaar door Spanje zijn getrokken – te beginnen met '15M', de bezetting op 15 mei 2011 van het plein aan de Puerta del Sol in Madrid door de 'indignados', de 'verontwaardigden'.

In al die strijdbewegingen werden al mooie overwinningen geboekt:

Door grote manifestaties werd de hervorming van de abortuswet, die abortus wou verbieden tenzij in heel uitzonderlijke omstandigheden, tegengehouden.

Idem met de geplande privatisering van de ziekenhuizen in Madrid, na een jaar strijd. Na twee weken staking werd het ontslag van 1134 straatvegers in Madrid ongedaan gemaakt. En ook de sluiting van de Coca-Cola-fabriek in Madrid staat op de helling, na twee jaar acties daartegen.

Het PAH, de vereniging tegen de huisuitzettingen, slaagt erin om elk jaar ongeveer 200 woninguitzettingen te verhinderen. En last but not least, Spanje heeft in 2010 en 2012 twee algemene stakingen gekend – en die van 2012 viel min of meer samen met grote stakingen in Portugal, Italië, Griekenland en Cyprus.

De overwinning van een nieuw links in Spanje zal in heel Europa weerklank hebben. Want nu zijn de doorbraak van Syriza in Griekenland en het verzet van de regering-Tsipras tegen de neoliberale pletwals van de Europese instellingen geen alleenstaande feiten meer. Een jong, fris links alternatief maakt verder opgang, vanuit de strijdbewegingen aan de basis.

Politiek landschap grondig vernieuwd

Bij de lokale verkiezingen van 24 mei stemden de Spanjaarden voor 13 van de 17 regionale besturen en voor nieuwe gemeentebesturen in heel het land. Een belangrijke test voor de cruciale parlementsverkiezingen in november.

De twee partijen van het establishment hebben het slecht tot zeer slecht gedaan. De rechtse Partido Popular van eerste minister Mariano Rajoy behaalde haar zwakste score in meer dan twintig jaar. Ze blijft over heel Spanje wel nipt de grootste partij (27 procent), maar verliest 2,5 miljoen kiezers vergeleken met de parlementsverkiezingen van 2011. De PP regeerde in 10 van die 13 regio's, en zal er nu zeker vijf van haar bastions verliezen. De PSOE, federaal in de oppositie, haalt nog 25 procent, maar verliest toch ook 800.000 kiezers.

Waar zijn die kiezers dan allemaal naartoe? In de eerste plaats naar brede linkse lijsten die erin slaagden het verzet tegen het neoliberaal beleid te bundelen. Lijsten die de overtuiging dat een heel ándere politiek nodig is, vorm geven. In zeven steden pikken die lijsten de eerste of tweede plaats in: Madrid (3 miljoen inwoners), Barcelona (1,6 miljoen), Zaragoza, La Coruña, Cádiz, Terrasa en Santiago de Compostela.

In de tweede plaats is er ook de opkomst van een nieuwe rechts-populistische formatie, Ciudadanos ('Burgers'), die nationaal op 7 procent uitkomt maar her en der naar de 15 procent gaat. Een nog groter succes was weggelegd voor de linkse tegenhanger – en voorganger – van Ciudadanos, Podemos ('Wij kunnen'). Een totaal percentage stemmen voor Podemos is moeilijk te geven, doordat de partij in verschillende regio's, steden en gemeenten opging in bredere linkse lijsten. Dat geldt ook voor Izquierda Unida (waar de Communistische Partij van Spanje deel van uitmaakt), dat zelf toch nog bijna 5 procent haalt.

Hiermee is het politieke landschap in Spanje in één klap grondig vernieuwd. De tijd dat één van de twee klassieke grote partijen alleen kon regeren, in een tweepartijensysteem, lijkt voorbij. Bijna nergens haalt de PP of de PSOE nog een absolute meerderheid, bijna overal zijn coalitiebesturen nodig. En dikwijls zit Podemos (of brede linkse lijsten waar Podemos en IU deel van uitmaken) daarbij op de wip. Sommige commentatoren stellen dan ook dat deze verkiezingen "de democratie in Spanje hebben veranderd". Dat is allicht wat voorbarig, maar in elk geval verandert er heel veel in Spanje’s grootste steden, Madrid en Barcelona, en hebben de Spaanse kiezers een links signaal van formaat gegeven.

De Spaanse crisis in cijfers

18 procent van de bevolking leeft onder de armoedegrens.

Meer dan 1 op 4 Spanjaarden is werkloos, bij de jongeren is dat meer dan 1 op 2.

Tussen 2007 en 2011 daalde het beschikbaar gezinsinkomen met 3,5 procent per jaar, en dat van de 10 procent armsten zelfs met 13 procent per jaar.

Volgens Crédit Suisse is 55,6 procent van het vermogen in handen van slechts 10 procent van de bevolking. 0,4 procent van de bevolking, of 170.000 ultrarijken, hebben elk meer dan 50 miljoen dollar.

332.529 mensen zijn dakloos.

2,1 miljoen Spaanse werknemers (11,7 procent van het totaal aantal) zijn 'werkende armen', verdienen minder dan de armoedegrens. Van de kleine zelfstandigen zit 21,7 procent onder de armoedegrens.

Bron: PVDA.be

Podemos


Tristan, Adrián en Marta hopen op verandering in Spanje,
een einde aan de sociale afbraak (Lode Vanoost).

Door Lode Vanoost

25 mei 2015 - Na het onverwachte electorale succes van de amper enkele maanden eerder opgerichte partij Podemos ('Wij kunnen') bij de Europese verkiezingen van 28 mei 2014 (acht procent), werd nu vooral uitgekeken naar hun resultaat.

Podemos nam echter niet overal deel aan deze verkiezingen en waar de lijst wel deelnam was dat meestal in een samenwerkingsverband met andere linkse partijen en organisaties. Het ziet er naar uit dat overal waar de partij opkomt de prognoses worden bevestigd.

De partij onder leiding van charismatisch leider Pablo Iglesias heeft nog een lange weg te gaan om in het hele land voet aan de grond te krijgen. Deze regionale en gemeentelijke verkiezingen waren wel een belangrijke test voor de komende Spaanse parlementsverkiezingen. De exacte datum is nog niet vastgelegd, maar volgens de grondwet is de uiterste datum 20 december 2015. In de aanloop naar de verkiezingen werd Podemos zwaar aangevallen met een lastercampagne over vermeende corruptie, interne ruzies en 'banden met het regime in Venezuela'.

De kieswetgeving in Spanje laat Spanjaarden, ook die met dubbele nationaliteit, toe om deel te nemen aan alle verkiezingen (mits aan een aantal registratievoorwaarden wordt voldaan). Podemos heeft in meerdere landen een campagne op touw gezet om Spanjaarden aan te zetten zich alsnog te registreren op de Spaanse ambassade van hun land, met succes. Ook in België. Podemos Bélgica organiseerde samen met Izquierda Unida ('verenigd links') een verkiezingsavond in het Cultureel Centrum Garcia Lorca [1] in Brussel.


José Luis: "Ik voel me na jaren weer betrokken bij wat in mijn land van oorsprong gebeurt." (Lode Vanoost)

"Heel wat jongeren hebben besloten zich te registreren en zijn gaan stemmen op het consulaat in Brussel, vorige woensdag, donderdag en vrijdag. Maar ook heel wat oudere Spanjaarden zijn weer gaan stemmen. Het gaat vaak over mensen die vroeger nooit politiek actief waren," aldus José Luis, 63 en Podemos-sympathisant van het eerste uur. Hij is zelfstandig ondernemer in Brussel. Ooit vluchtten zijn ouders hierheen voor de dictatuur.

De meeste aanwezigen op de verkiezingsavond drukken hun hoop uit op verandering. Vooral het systeem van de twee traditionele partijen, die sinds de afschaffing van de dictatuur in 1975 met elkaar de macht wisselen, de sociaaldemocratische PSOE en de conservatieve partij PP, krijgen zware kritiek.


Jesus Aguirre wou ook bij zijn Spaanse vrienden in Brussel zijn (Lode Vanoost)

"PP en PSOE staan op een paar accentverschillen voor hetzelfde anti-sociale beleid. De mensen willen de huidige regering van de PP niet, maar willen evenmin een terugkeer van de huidige oppositie van de PSOE. Die staan voor hetzelfde inleveringsbeleid ten voordele van de elite, van de banken, en voor de afbraak van de sociale welvaartsstaat", aldus Jesus, een 43-jarige ambtenaar bij de Europese Commissie. "Ik ben contractueel, niet vast benoemd", benadrukt hij.


Imma verwacht vooral een einde aan de corruptie van het politieke tweepartijensysteem (Lode Vanoost)

"Ik wil vooral een einde aan de corruptie van het hele politieke apparaat", zegt Imma. Zij is 62 en vervroegd met pensioen wegens een opgelopen handicap. "Ik ben al jaren Belg maar voel me nog steeds betrokken met wat in mijn vaderland gebeurt. Ik hoop echt dat er nu verandering komt."

José Luis: "De huidige en de vorige regeringen hebben een sociaal bloedbad aangericht in Spanje. Ik dacht tot voor kort nog dat ik me nooit meer betrokken zou voelen bij wat in Spanje gebeurt. Podemos is een nieuw verschijnsel in het vastgeroeste tweepartijensysteem. Het zijn de jongeren die het verschil zullen maken. Ook ik ben nu voor het eerst gaan stemmen."

Ook Adrián, een 27-jarig medewerker van een ngo-netwerk in Brussel voor Centraal-Amerika, en Marta, 28, die op bezoek is uit haar stad Burgos, hopen op die verandering: "In veel gemeentes zal voor het eerst in tientallen jaren geen van beide grote partijen alleen kunnen regeren. Dat is nieuw en biedt kansen op verandering."

De meeste toehoorders zijn realistisch over de verwachte resultaten. Araceli, een 48-jarige professor Frans in Brussel, en de 52-jarige technicus Eduardo uit Bergen, vonden het belangrijk om samen te komen om de verkiezingsresultaten op te volgen: "Wij blijven betrokken bij Spanje. Vooral in Galicia is het heel erg. De armoede is overal. Mensen verliezen daar al hun sociale rechten. De zelfmoordcijfers in Spanje zijn fenomenaal, duizenden meer dan andere jaren. Mensen stellen de aankoop van geneesmiddelen uit tot ze op de spoed belanden en het vaak te laat is."

Zullen de leugens die de voorbije weken massaal werden verspreid geen impact hebben op de kiezers? José Luis denkt dat het twee kanten op kan: "Geïnformeerde mensen hebben de gedetailleerde weerleggingen van Podemos zelf wel gevonden op internet. Veel mensen hebben echter alleen de geruchten gehoord of gelezen en niet de rechtzetting op de achterpagina's van de kranten. Zullen zij hun stem uitbrengen? Tot 60 procent van de kiezers gaat vaak niet stemmen. Het zijn net de armsten die zo gedesillusioneerd zijn dat ze de moeite niet doen. Ze weten vaak alleen wat de grote commerciële zenders en kranten beweren."

Marc, 35, Fatima, 30 en Borja, 35, hopen vooral op goede resultaten in de gemeentelijke verkiezingen van de hoofdstad Madrid en in Barelona. "Daar hebben sterke alternatieve kandidaten samen met Podemos en andere linkse bewegingen stevig campagne gevoerd. Het ziet er naar uit dat de bestaande meerderheden in beide steden zullen gebroken worden."

Rond 21 uur beginnen de eerste voorlopige resultaten binnen te sijpelen op twee grote schermen. De eerste prognoses zijn veelbelovend. De alternatieve lijsten doen het overal goed. Later op de avond worden die eerste prognoses bevestigd. De nieuwe lijst Ahora Madrid ('Madrid nu') onder leiding van Manuela Carmena kan samen met de PSOE een meerderheid vormen in de gemeenteraad van de hoofdstad en de PP naar de oppositie verwijzen. De PP verliest maar liefst de helft van zijn kiezers.

Adau Colau haalt met haar nieuwe lijst Barcelona En Comú (Barcelona Samen, in het Catalaans) 25 procent van de stemmen. In Valencia, de tweede grootste stad van Spanje, verliezen de conservatieven van de PP voor het eerst in 24 jaar hun meerderheid. De nieuwe lijst Compromis behaalt 9 zetels, slechts één minder dan de PP. Ook in andere grote steden, zoals Sevilla en Zaragoza, betreden nieuwe progressieve lijsten voor het eerst de gemeenteraden.


Pablo Iglesias, leider van Podemos.

Pablo Iglesias, leider van Podemos, noemt het de slechtste uitslag van de twee traditionele partijen PSOE en PP "in hun volledige geschiedenis". "Niets zal voortaan nog hetzelfde zijn", meldt hij in een interview met de Latijns-Amerikaanse zender TeleSur.

Heel wat toehoorders op de verkiezingsmeeting in Brussel bekritiseren ook de Spaanse media. Die hebben de voorbije weken openlijk kant gekozen voor de twee grote partijen. Eduardo en Araceli bevestigen: "Het was een zeer negatieve moddercampagne. Dat bewijst dat er paniek heerst in de rangen van de gevestigde machten. Die willen doorgaan met het neoliberale inleveringsbeleid. Deze electorale verschuiving is een reactie op dat beleid."

[1] Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca (1898 – 1936) was een populair dichter en theaterdirecteur. In 1936 werd hij tijdens de burgeroorlog geëxecuteerd door fascistisch dictator Franco .

Bron: dewereldmorgen.be


Share |