Lees het in uw eigen krant. LEES DE WAARHEID DeWaarheid.nu
VOLKSEDITIE VOOR NEDERLAND
VCP.nu

HOME

DutchEnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish


Top van de Amerika’s in het teken van relaties tussen VS, Cuba en Venezuela


Raúl Castro en Barack Obama

door Katrien Demuynck en Toon Danhieux

13 april 2015 - De wereld zat te wachten op de fysieke ontmoeting tussen Obama en Raúl Castro tijdens de top van Amerikaanse landen in Panama. Het is er dus na 56 jaar van gekomen: de historische handdruk tussen de staatshoofden van Cuba en de VS. Voordien spraken beiden elkaar al via de telefoon, pas het tweede telefoongesprek tussen Cubaanse en VS staatshoofden na 55 jaar stilte en ook in Panama ontmoetten buitenlandministers Rodriguez en Kerry elkaar.

Sinds op 17 december vorig jaar beide presidenten simultaan aankondigden dat ze de diplomatieke relaties willen herstellen en diezelfde dag een gevangenenruil doorging, waarbij de Cuban Five eindelijk opnieuw allemaal thuis waren (conditio sine qua non voor de Cubanen om eender wat overeen te komen met de VS), zijn er kleine stappen in de goede richting gezet.

Een rechtstreekse telefoonlijn werd gelegd, meer VS-burgers kunnen het eiland bezoeken, ambassades zullen binnen afzienbare tijd worden geopend en vooral: Obama gaat Cuba van de lijst van terrorisme sponsorende landen schrappen.

Overwinning van socialistisch Cuba

Er waren vorig jaar al aanwijzingen dat er iets op til was, denk maar aan de historische handdruk tussen Obama en Raúl Castro op de begrafenis van Mandela, de uitspraak van Hillary Clinton dat de economische blokkade geen zin meer had en editorialen in de New York Times en Washington Post die Cuba loofden in zijn inzet tegen de Ebola-epidemie in Afrika.

Voor de Cubaanse overheid was de vrijlating van de Cuban Five dé voorwaarde voor gesprekken over een normalisering, dat hebben ze herhaaldelijk gesteld. Zonder hun vrijlating kon er niet onderhandeld worden. Het akkoord is dus onverkort een overwinning voor Cuba. De VS stappen af van een 55-jaar durende isolatiepolitiek tegenover het kleine Cuba.

Een halve eeuw economische blokkade en 3700 Cubaanse terreurdoden verder, geeft Obama toe dat het niet gewerkt heeft. Cuba is nog steeds socialistisch en heeft meer prestige dan ooit. De onverzettelijkheid van de Cubaanse revolutie en de internationale solidariteit met het socialistische eiland dwongen de VS om uiteindelijk toe te geven. De Cuban Five zijn het symbool van deze principevastheid.

Het is ook een overwinning van Latijns-Amerika. Sinds Latijns-Amerika, met Cuba en Venezuela op kop, een linkse koers is gaan varen, wordt het alsmaar duidelijker dat het continent niet langer de achtertuin van de VS is. ALBA, CELAC en UNASUR zijn uitingen van een herwonnen Latijns-Amerikaanse soevereiniteit.

Voor de top van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) die nu plaats vindt in Panama, besloten de Latijns-Amerikaanse landen om Cuba expliciet uit te nodigen terwijl het land sinds 1962 onder druk van de VS was uitgesloten. Panama dat ooit het bastion was van de VS-achtertuinpolitiek zette de VS voor schut.

VS-Agressie tegen Venezuela

Het is niet toevallig dat vlak na de Cuba–opening, Obama een bijzonder agressieve zet deed naar Venezuela toe. Het decreet door Obama ondertekend roept in de VS een ‘noodtoestand’ uit t.g.v. van de ‘uitzonderlijke bedreiging’ die Venezuela voor de nationale veiligheid van de VS zou betekenen.

Zo wordt het recht van de Venezolanen om hun eigen toekomst uit te bouwen, hun soevereiniteit en de vrede in hun land zwaar onder druk gezet. Daarmee probeert hij Cuba en Venezuela uit elkaar te spelen. Zij vormen immers de motor van een Latijns-Amerika dat zich steeds meer onttrekt aan de VS-dominantie.

De felle en eensgezinde reactie van alle landen in Zuid-Amerika tegen het interventionistisch decreet, deed het Witte Huis verrast opkijken en Obama probeerde in de dagen voor de top al wat olie op de golven te gooien. Cuba van zijn kant veroordeelde zonder aarzeling de move van Obama en maakte daarmee duidelijk dat ze geen enkele principiële concessie willen doen om betere handelsrelaties met de VS te bespoedigen.

Washington probeert de meubelen te redden

Er is binnen de VS duidelijk een strijd bezig tussen de haviken die koste wat kost de oude verhoudingen in het continent willen herstellen en de realisten die ideologische scherpslijperij willen vermijden om de economische belangen zoveel mogelijk te redden.

Zuid-Amerika is economisch nog steeds hun achtertuin. Tweederde van alle winsten van Noord-Amerikaanse multinationals in landen van het Zuiden is afkomstig uit Latijns-Amerika en voor hun export naar het Zuiden neemt Latijns-Amerika meer dan de helft voor zijn rekening. Ook komt zowat een kwart van de hele olieimport uit Latijns-Amerika.

Op geopolitiek vlak speelt de regio wegens zijn ligging ook een onvervangbare rol voor Washington. Het is puur economisch en geopolitiek gezien minder en minder verstandig om dit allemaal op het spel te zetten omwille van een totaal achterhaalde obsessie om de Cubaanse revolutie op de knieën te krijgen, ook al is dit eiland een ‘gevaarlijk’ voorbeeld en inspiratiebron voor zijn buurlanden.

Een tweede reden moet je gaan zoeken bij de economische lobby’s in de VS. Door zijn gunstige ligging en door de kantelende wereldverhoudingen wint Cuba de laatste jaren aan economisch belang. Brazilië investeert volop in een nieuwe diepzeehaven in de buurt van Havana, Mariel. Het lapt daarmee de VS-blokkade aan zijn laars. Die haven wordt dé belangrijkste hub voor de scheepvaart in de Caraïben.

Dat zien VS-zakenlui natuurlijk niet graag aan hun neus voorbij gaan. Ook de toerismesector in de VS zou maar al te graag investeren in dit toerismeparadijs. Er gaan met andere woorden al langer stemmen op onder VS-zakenlui om de blokkade op te heffen. Die verplicht hen ertoe werkloos toe te kijken terwijl China, Brazilië, Venezuela en ook Europa de Cubaanse markt innemen.

Een derde reden heeft te maken met interne politieke evoluties in de VS en meer bepaald in Florida. Dat is een zogenaamde swing state en dus heel belangrijk bij de presidentsverkiezingen. Deze staat was ooit in de ban van de 1 procent superrijke Cubanen die na de Cubaanse revolutie hun toevlucht namen in hun buitenverblijven in Miami. Het was die realiteit die vanaf de jaren 1960 mee de agressieve politiek ten aanzien van Cuba heeft bepaald. De oude generatie van die hard anti-Castristen is echter aan het uitsterven. In de kantelstaat Florida haalden de Democraten het, mede dankzij de belofte van Obama dat hij de relaties met Cuba zou herzien.

Een vierde reden is de internationale solidariteit en het gezichtsverlies voor de VS. Jaar na jaar worden de VS belachelijk gemaakt bij de VN-stemming over de economische blokkade waar zowat alle landen tegen zijn. Ook de internationale campagne voor de Cuban Five, waar indrukwekkend veel internationale instanties en personaliteiten hun steun aan verleenden, zorgde voor druk vanuit de internationale publieke opinie.

Voordelen voor Cuba

Cuba vierde feest in december. In de allereerste plaats omdat de laatste drie van de Cuban Five nu ook thuis zijn. Het kostte 16 jaar strijd van de Cubanen en van een wereldwijde solidariteitsbeweging om dat te bereiken, maar vandaag zijn de Cuban Five terug verenigd met hun familie. De beelden van dat weerzien zijn ontroerend.

Cuba heeft alle baat bij het versoepelen en op termijn opheffen van de blokkade, het stoppen van het diplomatiek isolement en het vergemakkelijken van alle uitwisselingen tussen VS-burgers en Cubanen. Het zal de economie van Cuba ongetwijfeld een boost geven. Cuba zal daardoor zijn economie meer kunnen diversifiëren en ook minder afhankelijk maken.

VS-agenda

Toch moeten we niet euforisch zijn. Raúl Castro wees er op dat er nog heel wat moet gebeuren voor er effectief een einde komt aan de wurgende blokkade. We moeten ook niet naïef zijn. De VS willen nog steeds de Cubaanse revolutie ongedaan maken. Die doelstelling is niet veranderd, het gaat om een verandering van tactiek. Obama maakte dat heel erg duidelijk in zijn speech. De bedoeling is nog steeds een regimewissel, alleen is de aanpak anders.

Cuba is op dit moment met een goed doordachte actualisering van zijn economisch systeem bezig. De Cubanen beseffen heel goed dat dat naast veel positieve en nodige ingrepen ook zijn risico’s meebrengt voor het socialistisch maatschappijproject. De tactiekwissel vanuit de VS stelt Cuba voor nieuwe uitdagingen. De Cubanen weten echter heel goed waar ze voor staan. We kunnen ervan uitgaan ze met dezelfde voorzichtigheid en principevastheid die de revolutie al meer dan een halve eeuw kenmerkt vooruit zullen gaan.

Op het Sociaal Forum dat parallel aan de top doorgaat, wisten allerlei Cubaanse ‘dissidenten’ zich te accrediteren als ‘vertegenwoordigers van de Cubaanse civiele maatschappij’. Figuren van wie onomstotelijk bewezen is dat ze massaal door de VS en andere landen betaald worden en die gemene zaak maken met terroristen als Posada Cariles die verantwoordelijk zijn voor honderden slachtoffers op Cuba. Ze genieten de steun van anti-castristisch rechts in de VS en hebben maar één bedoeling: de toenadering tussen Cuba en de VS doen mislukken.

Een feit dat dit illustreert is de deelname aan het forum door ene Félix Rodríguez Mendigutía, Miamicubaan. Hij is een ex-CIA medewerker die in La Higuera, Bolivia, de opdracht gaf om Che te executeren. Hij maakte ook de foto’s van zijn lijk om aan de CIA te bewijzen dat zijn opdracht volbracht was. Voordien was hij al deelnemer aan de mislukte invasie in de Varkensbaai in 1961. Vandaag doet hij zich voor als verdediger van de mensenrechten op Cuba.

Dit Sociaal Forum is van historisch belang, net zoals de topontmoeting zelf. Het is de eerste keer in 55 jaar dat de president van de VS naar een top komt waar ook Cuba, 'de communistische vijand' op vertegenwoordigd is. Misschien ontmoeten de presidenten elkaar zelfs. Tegelijk ligt de president van de machtigste staat onder vuur van al zijn collega’s voor de agressieve houding tegen Venezuela.

In elk geval is zowel op de top zelf als op het Sociaal Forum de strijd tussen rechts in het Noorden dat zijn achtertuin onder de duim wil houden en de volksregeringen en bewegingen die soevereiniteit en sociale rechtvaardigheid willen, in zowat alle landen in de Cariben en het zuiden, volop voelbaar. (bron: dewereldmorgen.be)

 


Share |